ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼) ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੌਜੂਦ ਰੈਟੀਨਾ ਦੀਆਂ ਨੱਕੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਨ ਤੱਕ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਕੀ ਹੈ?
ਰੈਟੀਨਾ ਅੱਖ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੈਟੀਨਾ ਦੀਆਂ ਨੱਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਕਾਰਨ
- ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਣਾ
- ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣਾ
- ਉੱਚ ਰਕਤ ਚਾਪ (ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ)
- ਉੱਚ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ
- ਧੂਮਰਪਾਨ
ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇਹ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਨਜ਼ਰ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋਣਾ
- ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਧਾਗੇ ਦਿਸਣਾ
- ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
- ਅਚਾਨਕ ਨਜ਼ਰ ਘਟ ਜਾਣਾ
- ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦਬਾਅ
ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੇ ਪੜਾਅ
1. ਨਾਨ-ਪ੍ਰੋਲਿਫਰੇਟਿਵ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ
ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਰੈਟੀਨਾ ਦੀਆਂ ਨੱਕੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
2. ਪ੍ਰੋਲਿਫਰੇਟਿਵ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ
ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਅਸਧਾਰਣ ਨੱਕੀਆਂ ਬਣਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਖੂਨ ਵਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਦੀ ਜਾਂਚ
- ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ
- ਫੰਡਸ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ
- OCT (Optical Coherence Tomography)
- ਫਲੋਰੋਸਿਨ ਐਂਜੀਓਗ੍ਰਾਫੀ
ਇਲਾਜ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
- ਸ਼ੂਗਰ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ
- ਲੇਜ਼ਰ ਇਲਾਜ
- ਐਂਟੀ-VEGF ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ
- ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ
ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ
- ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ
- ਹਰ ਸਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ
- ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵਰਜ਼ਿਸ਼
- ਧੂਮਰਪਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ
ਨਿਸਕਰਸ਼
ਡਾਇਬਟੀਕਲ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਇੱਕ ਖਾਮੋਸ਼ ਪਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਹੋ, ਤਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।
